Οικοδόμημα πάνω στην άμμο

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=521760

Η παιδεία είναι ένας από τους τομείς που χρήζει ριζικών μεταρρυθμίσεων και απαιτεί μακροχρόνιο, διακομματικό και ενιαίο σχεδιασμό σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες. Τα αποτελέσματα από μια τέτοια μεταρρύθμιση θα είναι μακροπρόθεσμα και όχι άμεσα αντιληπτά.

Η κοινωνία και οι θεσμοί της, με προεξέχον το εκπαιδευτικό σύστημα, εκπαιδεύει παιδιά που φοβούνται να κάνουν λάθη, παιδιά που δεν ονειρεύονται και δεν έχουν όραμα. Έχουμε δομήσει ένα σύστημα που ωθεί τα παιδιά να επιλέγουν σπουδές με το κριτήριο της επαγγελματικής αποκατάστασης ή με το κριτήριο της πλήρους αξιοποίησης των μορίων που συγκέντρωσαν στις πανελλαδικές εξετάσεις.

Οι ανάγκες της εποχής μας δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν με εκπαιδευτικά συστήματα που επινοήθηκαν με βάση τις ανάγκες της περιόδου της βιομηχανικής επανάστασης. Σήμερα έχουμε ανάγκη από εξατομικευμένη παιδεία. Έχουμε ανάγκη από ένα σύστημα που θα δίνει αξία σε διαφορετικούς τύπους νοημοσύνης και θα προσφέρει σε κάθε παιδί ξεχωριστά τα θεμέλια που θα το οδηγούν στην επιτυχία.

Όπως υποστηρίζει ο Ken Robinson ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να βασίζεται σε ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διδακτέας ύλης που θα δίνει ίση αξία στο γλωσσικό και αριθμητικό γραμματισμό, τις θετικές επιστήμες, τις ανθρωπιστικές σπουδές, τις τέχνες και τη φυσική αγωγή. Ένα σύστημα παιδείας που θα έχει ισορροπία μεταξύ της ευρύτητας και του βάθους γνώσεων, θα αναδεικνύει τις δημιουργικές δυνατότητες του κάθε μαθητή ξεχωριστά και θα τον υποστηρίζει να ανακαλύψει τα ταλέντα του.

Στόχος ενός εκπαιδευτικού συστήματος είναι ένας μαθητής να μαθαίνει εκούσια και όχι να αποστηθίζει με το φόβο των ποινών που μπορεί να του επιβληθούν. Κάθε μαθητής έχει διαφορετικά ενδιαφέροντα και μαθησιακό στιλ. Η εξατομικευμένη μάθηση πρέπει να υποστηρίζεται από ένα σύγχρονο σύστημα εκπαίδευσης κάτι που είναι εφικτό να εφαρμοστεί σήμερα με τη χρήση των νέων τεχνολογιών. Προς αυτή την κατεύθυνση υπάρχουν εφαρμογές από χώρες όπως η Σουηδία, η Νέα Ζηλανδία, η Σιγκαπούρη, η Αγγλία και κάποια τμήματα των ΗΠΑ.

Ο σχεδιασμός ενός τέτοιου μοντέλου πρέπει να ξεκινήσει από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού και να συνδεθεί με τις μεταρρυθμίσεις στις επόμενες βαθμίδες. Οι αλλαγές δεν πρέπει να κινούνται στο πλαίσιο επιδιορθώσεων του υπάρχοντος συστήματος, αλλά στη δημιουργία ενός νέου εκ του μηδενός. Είναι ανορθόδοξο να γίνεται προσπάθεια να χτιστεί ένα σύστημα παιδείας, ξεκινώντας τις αλλαγές απ’ το θεσμό των πανελλήνιων εξετάσεων, φαινόμενο το οποίο παρατηρείται από τους εκάστοτε υπουργούς παιδείας, οι οποίοι ως εκπαιδευτική μεταρρύθμιση αντιλαμβάνονται την αλλαγή του αριθμού των προς εξέταση μαθημάτων.

Σίγουρα η σχεδίαση ενός νέου μοντέλου παιδείας προς αυτή την κατεύθυνση θα δημιουργήσει πάρα πολλά προβλήματα, τα οποία πρέπει να αναλυθούν και να επιλυθούν. Αυτό που αναζητείται είναι η διάθεση να ξεκινήσει ένας διάλογος προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν πρέπει να αναζητήσουμε ευθύνες για τη σημερινή κατάσταση, αλλά να κερδίσουμε χρόνο και να βάλουμε όσο πιο νωρίς γίνεται τις υποδομές για τη νέα Ελλάδα. Πρέπει πρώτα να διαμορφώσουμε τους θεσμούς μας, ώστε στη συνέχεια εκείνοι να διαμορφώσουν εμάς.

Το τίμημα της αποτυχίας είναι πολύ πιο βαρύ από αυτό της απραγίας. Τουλάχιστον, αν φέρουμε σήμερα την αλλαγή, θα μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα έχουμε την προοπτική να χτίσουμε μια νέα Ελλάδα για την επόμενη γενιά.

Ο Κοραής υποστήριζε ότι η πολιτεία που δεν έχει βάση την παιδεία, είναι οικοδομή πάνω στην άμμο και έχουμε υποχρέωση να μη στερήσουμε από τη νέα γενιά το δικαίωμα να βασιστεί πάνω σε ένα στέρεο οικοδόμημα.

Η πολιτική κρίση είναι ευκαιρία για τη νέα… άμεση δημοκρατία

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=409630

Πολλές συζητήσεις γίνονται τελευταία για την δομική κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα, οι οποίες βοηθούν να γίνει κατανοητό το νέο περιβάλλον που έχει αρχίσει να διαμορφώνεται. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αυξάνεται ο αριθμός των ενεργών πολιτών που συμμετέχει σε πολιτικές συζητήσεις, διαμορφώνει άποψη για την υπάρχουσα κατάσταση ή πηγαίνει σε μια πλατεία για να εκφράσει την αγανάκτησή του.

Η κατάσταση που επικρατεί έχει αρχίσει να δείχνει το δρόμο για τις νέες συνθήκες στις οποίες θα κληθούν οι πολίτες να προσαρμοστούν και μάλιστα με τρόπο βίαιο. Μέσα από όλη αυτή τη διαδρομή, όμως, ίσως προκύψει και κάτι θετικό.

Όλο και περισσότεροι έχουν αρχίσει να πολιτικοποιούνται, που πριν ήταν αμέτοχοι ή κομματικοποιημένοι. Ακόμα και οι πιο φανατικοί κομματικοί οπαδοί είναι πλέον διστακτικοί και δείχνουν εμφανώς την αποστροφή τους από τα πολιτικά κόμματα με την υπάρχουσα δομή τους και τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν σε αυτά και χαράζουν πολιτική.

Είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό το γεγονός ότι δεν υπάρχει απέχθεια προς τους θεσμούς, αλλά προς τα πρόσωπα και τις πολιτικές που αυτά επιλέγουν. Το πρόβλημα είναι τωρινό; Σαφώς όχι. Είναι χρόνιο. Η οικονομική κρίση απλώς οδήγησε σε ανάγκη ελέγχου του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και αυτό αλυσιδωτά οδήγησε στην αποκάλυψη των δομικών προβλημάτων της χώρας μας που υπάρχουν χρόνια.

Ο όγκος του κόσμου που επιλέγουν τη νέα μορφή διαμαρτυρίας στις πλατείες σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δεν η συγκεκριμένη δράση δεν έχει προσλάβει κομματική ταυτότητα, αποτελεί ένα θετικό χαρακτηριστικό που έχει αναδείξει η κρίση που αντιμετωπίζουμε. Το πρώτο συμπέρασμα από αυτά τα φαινόμενα είναι ότι ο κόσμος έχει συνταχθεί και δείχνει την αγανάκτησή του. Η μορφή των συγκεντρώσεων με τις καθημερινές συνελεύσεις θυμίζουν την μορφή της πρώτης άμεσης δημοκρατίας - της Αθηναϊκής.

Η βαθύτερη ιδέα της δημοκρατίας είναι ότι η εξουσία επιστρέφει στα χέρια του Δήμου, δηλαδή σε όλους τους πολίτες. Οι συγκεντρώσεις αυτές εμπεριέχουν το βασικό συστατικό της Αθηναϊκής δημοκρατίας, η οποία μπορούσε να ευδοκιμήσει μόνο σε διοικητικές δομές όπου κάποιος πολίτης θα μπορούσε να πάρει το λόγο και να είναι εφικτό να ακουστεί από όλους τους συμπολίτες του. Για αυτό άλλωστε η δημοκρατία μπορούσε να εφαρμοστεί στις πόλεις – κράτη.

Με το πέρασμα των χρόνων η βασική αυτή αρχή πάνω στην οποία δομήθηκε η άμεση δημοκρατία δεν ήταν πλέον εφικτή λόγω των διευρυμένων διοικητικών δομών. Η έμμεση δημοκρατία επικράτησε με βάση τις νέες συνθήκες που επικράτησαν στην διοίκηση και εφαρμόζεται μέχρι και στις μέρες μας.

Είναι εφικτό να συγκεντρωθούν όλοι οι πολίτες μιας χώρας μαζί και όποιος θέλει να ζητήσει το λόγο, να ακουστεί από όλους και στο τέλος όλοι να αξιολογούν τις απόψεις που θα ακούγονται; Είναι φανταστική μια δημοκρατία όπου ο καθένας θα είχε λόγο στις αποφάσεις και θα υλοποιεί ένα συμμετοχικό μοντέλο;

Σίγουρα μέχρι πριν μερικά χρόνια αυτά ήταν αδύνατο να συμβούν. Οι εποχές, όμως, αλλάζουν και στα χέρια μας έχουμε νέα τεχνολογικά εργαλεία που αλλάζουν τα δεδομένα. Πριν μερικά χρόνια δεν θα μπορούσε να συντονισθεί ένα κίνημα πολιτών που θα οδηγούσε σε εξέγερση, όπως στην περίπτωση της Αιγύπτου. Όπως δεν θα μπορούσαν, επίσης, οι πολίτες να δίνουν ραντεβού σε μια πλατεία για να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους.

Και όμως σήμερα υπάρχει ο τρόπος. Τα social media δημιουργούν αμφίδρομα κανάλια επικοινωνίας και ανοίγουν νέους ορίζοντες στην δημοκρατία. Στην περίπτωση της Ελλάδας η έκφραση της δυσαρέσκειας ας ελπίσουμε πως είναι το πρώτο μικρό βήμα και δεν θα σταματήσει εκεί. Οι πολίτες πλέον μπορούν να εκμεταλλευτούν τα κοινωνικά δίκτυα και να δημιουργήσουν πλατφόρμες ηλεκτρονικής δημοκρατίας, όπου θα έχουν λόγο σε κάθε απόφαση και θα συμμετέχουν ενεργά σε αυτές. Μια κοινότητα όπου θα μπορεί να αναδεικνύει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει και μέσω ενός μοντέλου συνεργασίας να χτίζει λύσεις, όπως υποστηρίζει και ο Clay Shirky.

Οι νέες τεχνολογικά πλατφόρμες δημιουργούν αμφίδρομη επικοινωνία με δυνατότητα ανατροφοδότησης, όπως στην άμεση Αθηναϊκή δημοκρατία της πόλης - κράτους. Μόνο που αυτά τα κανάλια πλέον δεν έχουν χωρικούς περιορισμούς. Ανοίγουν νέους ορίζοντες.

Ας ελπίσουμε πως η Ελλάδα θα είναι αυτή που θα επινοήσει τη νέα μορφή άμεσης δημοκρατίας. Ας ελπίσουμε ότι αυτή η έκφραση αγανάκτησης θα μετουσιωθεί σε ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης. Η Ελλάδα μπορεί να το πετύχει και θα είναι προς όφελος όλων των πολιτών.

Πολιτικοί του ΠΩΣ και του ΠΟΙΟΥ

Κυρίαρχη εικόνα της προεκλογικής περιόδου που διανύσαμε ήταν η έντονη αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πολιτικών αρχηγών κ.κ. Καραμανλή και Παπανδρέου. Μία αντιπαράθεση που είχε σαν κύριο συστατικό τις ανούσιες ανταλλαγές φραστικών επιθέσεων. Τα κομματικά επιτελεία επέλεξαν ο πολιτικός λόγος που άρθρωσαν τα δύο μεγάλα κόμματα να είναι ανύπαρκτος και να περιοριστούν στα σκάνδαλα και στο ποιος είναι πιο «καθαρός».
Η περίοδος που διανύουμε είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για την χώρα μας. Η οικονομική κρίση συμπίπτει με το ξέσπασμα μιας μεγάλης πολιτικής κρίσης. Μετά την αποτυχία των δύο κομμάτων εξουσίας, οι πολίτες είναι δύσπιστοι και αποφεύγουν να ασχοληθούν με τα κοινά. Η αιτία της αποτυχίας βρίσκεται στα επιτελεία πολιτικού σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Πρωταρχικός σκοπός τους είναι να συσπειρώσουν την κομματική βάση τους, θεωρώντας πως είναι το βασικό συστατικό της νίκης.
Ο πολιτικός λόγος είναι ελάσσων θέμα πλέον. Το μείζον είναι να ανέβουν οι τόνοι, ακόμα και αν το περιεχόμενο είναι ανύπαρκτο. Έχουμε κουραστεί να ακούμε πολιτικούς που διαπιστώνουν τα προφανή προβλήματα. Ο ρόλος του πολιτικού είναι να δώσει λύσεις. Ο ρόλος του είναι να μιλήσει για το ΠΩΣ θα λύσει το πρόβλημα και όχι ΠΟΙΟ είναι αυτό. Το πρόβλημα είναι προφανές σε όλους, η λύση όμως όχι. Και αυτή χρειαζόμαστε.
Κανένα από τα κομματικά επιτελεία των δύο μεγάλων κομμάτων δεν επέλεξε η αντιπαράθεση να γίνει με βάση το πρόγραμμά του. Αυτό γιατί θεωρούν ότι η νίκη έρχεται με την συσπείρωση της ισχυρής κομματικής τους βάσης, επιλέγοντας την φραστική αντιπαράθεση για να την πετύχουν. Στην πολιτική, όμως, δεν υπάρχουν κομματικές βάσεις. Υπάρχουν πολίτες που θέλουν τα προβλήματα τους να λύνονται.
Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή χρειάζεται πολιτικούς που θα αφήσουν πίσω το παρελθόν, είτε αυτό τους ευνοεί ψηφοθηρικά είτε όχι, και θα κοιτάξουν μπροστά. Αυτό επιβάλλει η πολιτική αντιπαράθεση να γίνεται μόνο με προτάσεις και πράξεις για όλα τα φλέγοντα ζητήματα που ταλανίζουν την χώρα.
Η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο σύστημα διακυβέρνησης που θα άρει αυτή την κρίση και θα επαναφέρει την εμπιστοσύνη στους πολίτες. Έχει ανάγκη από σωστές πολιτικές για να προοδεύσει. Δυστυχώς, οι περισσότεροι γνωρίζουν ποιες είναι αυτές αλλά οι αυστηρά δομημένοι ρόλοι της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης στερούν την παραγωγή πραγματικής πολιτικής.
Η ευθύνη για αυτή την πολιτική κρίση ανήκει σε όλους μας. Σίγουρα, μεγάλο μερίδιο φέρουν τα κομματικά επιτελεία που συνειδητά δεν παρουσιάζουν πρόγραμμα για τον τόπο. Μερίδιο έχουμε και εμείς σαν πολίτες. Οι πολίτες επιλέγουν τους πολιτικούς που τους αξίζουν. Με τα ισχυρά εργαλεία της ψήφου και της συμμετοχής είναι στο χέρι μας να αποδείξουμε ποιοι πολιτικοί μας αξίζουν. Οι πολιτικοί του ΠΩΣ ή του ΠΟΙΟΥ…;